MİKRO KREDİ PROJESİ
1976 yılında Bangladeş'te Chittagong Üniversitesinde bir araştırma projesi olarak uygulamaya başlayarak tüm dünyaya yayılan Mikro Kredi Projesi; Türkiye'de, 2005 yılında 5302 sayılı yasayla, Yerel Yönetimlere yetki verildikten sonra ilk olarak Van ilinde uygulanmaya başlanmıştır.

04.03.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6. Maddesi ile İl Özel İdarelerine yoksullara Mikro Kredi verilmesine ilişkin hizmetler için görev ve yetki verilmiş olup, 64. maddesinde İl Özel İdarelerinin kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, meslek odaları, dernekler ve vakıflar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecekleri hükme bağlanmıştır. Valiliğimizin öncülüğünde İl Özel İdaresi, Van Belediyesi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, bazı meslek odaları ve İşadamlarımızın katılımı ile ilimizde Mikro Kredi Projesi uygulaması başlatılmıştır.  Projenin hayata geçirilmesi amacıyla, yukarıda bahsedilen kuruluşların ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile iş adamlarının katılımıyla “KADIN GİRİŞİMCİLİĞİNİ DESTEKLEME DERNEĞİ”kurulmuştur.Ülkemizde Valilik öncülüğünde İlk defa başlatılan mikro kredi projesi, kendisine özgü yapılanmasıyla diğer illere örnek olmuştur.

 

Proje uygulamalarına başlarken;

Kadınlarımıza ulaşmak ve projeyi duyurmak amacıyla İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile işbirliği yapılarak İlköğretim Okullarında öğrenciler vasıtasıyla kadınlarımıza ulaşarak, okulların toplantı salonlarında projenin tanıtımı yapılmıştır, Bu projeye katılmak isteyen ancak eşlerinden/babalarından izin alamayan kadınların ailelerini ikna etmek amacıyla İl Müftülüğü ile işbirliği yapılarak Cuma vaazlarında proje anlatılmıştır, Mahalle muhtarlarıyla işbirliğine gidilerek mahallelerinde bulunan dar gelirli kadınların tespiti yapılmış ve tespiti yapılan kadınlarımızla birebir görüşülerek proje anlatılmıştır.

  • Hayırsever iş adamı ile toplantılar yapılarak bağış yapılması sağlanmaktadır.
  • Her hafta yapılan mütevelli heyet toplantısında müracaatlar değerlendirilir ve yardım talebinde bulunan vatandaşlara ihtiyaçları oranındaki miktarlarda alışveriş çekleri verilmektedir.
  • Alışveriş çeklerini alan vatandaş bu çekte belirtilen miktar karşılığında gıda bankasına giderek ihtiyacına göre alışverişini yapmaktadır.

    • Mikro Kredi Projesi kapsamında projeye katkıda bulunan İl Özel İdaresi, Van Belediyesi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, Odalar, Borsalar, Birlik ve çeşitli STK' lar, İşadamları gibi destekçilerden, başkanlığını Van Valisi'nin yaptığı bir Danışma Kurulu oluşturulmuştur. Bu Danışma Kurulu, proje ile ilgili teknik kararları vermeye yetkili bir üst kurul görevi görmektedir. Sözü geçen kurulun temel misyonu ;

  • Projenin yerelde sahiplenmesini sağlamak ve sağlanacak finansal desteklerle projenin sürdürülebilirliğini sağlamak,
  • Üyelerin, maddi katkıları kadar fikri katkılarıyla da projenin gelişimini sağlamak,
  • Yerel inisiyatifler arasındaki etkileşimi ve diyalogu en üst seviyeye çıkararak yönetişimi sağlamak,

  • Projenin amacı;

    Van'daki kırsal ve kentsel bölgelere kredi imkanı sağlayarak, geleneksel olmayan bir bankacılık sistemini kurumsallaştırarak, mevcut bankacılık sistemiyle kapsanmayan kadınları koruma altına almak ve onların iş hayatına girmelerini sağlamaktır.

     

    Projenin kapsamı;

    Dar gelirli olan ve bir iş yapma isteğine sahip ve/veya mevcut işini geliştirme isteğinde olan kadınlarımızı kapsamaktadır.

    Projenin şartları;

     Kredi alımlarında herhangi bir proje hazırlanmasına, kefil senet ipotek gibi işlemlere gerek yoktur.  Kendileri ile aynı sosyo-ekonomik şartlara sahip güvenilir 5 kişilik gruplar olarakbaşvurulabilir.

    • Eğitim; Mikro Kredi Ofisi’ne grupla yapılan kredi başvurusu sonucunda kişiler proje ofisi yetkililerinden biri tarafından yedi günlük bir eğitime tabi tutulur. Verilecek eğitim yoksullukla mücadele sürecinde beraberliğin sağlam temellere oturtulabilmesi için proje yetkilisi tarafından iki aşamalı yürütülmektedir. Birincisi, grup üyeleriyle etkin iletişim sağlamaya ve elden gelebildiğince danışmanlık hizmeti verecek şekilde oluşturulacak bir süreçtir. Eğitimin ikinci aşamasını ise grup üyelerinin Mikro Kredi Projesi dahilinde yerine getirmek durumunda oldukları görev ve sorumluluklarını öğretmek oluşturmaktadır. Bu eğitimler grup üyelerinin tamamının katılımıyla ve eğitimin başlayacağı gün kararlaştırılan grup üyelerinden birinin evinde her gün aynı saatlerde ve birbirini izleyen yedi gün içerisinde verilir.

    •Onay, Grup eğitimlerinin ardından, proje koordinatörünün grup hakkında kredi almalarına yönelik onay sonrasında grup içinden öncelikli olarak iki kişiye (söz konusu iki kişiye grup üyeleri karar verir.) Kredi verilir. Kredi vermede iki kişiye öncelik tanınmasında amaç grup arasında bir ayrılık doğurmak değil aksine grup iç denetiminin oluşmasını sağlamaktır. Çünkü krediyi alacak olan ilk iki kişinin krediyi bir hafta içerisinde proje ofisine bildirilen işte kullanmaları şartıyla geri kalan üç kişi de kredi almaya hak sahibi olmaktadır.

    •Geri ödeme 46 haftadır. Grup üyelerinin kredi alma şartlarını yerine getirmeleri sonrasında krediler ödenir ve takip eden kırk altı (46) hafta süresince alınan krediler eşit taksitlerle geri ödenir. Mikro Kredi Projesinin Ticari Bankalardan diğer bir farkı da burada ortaya çıkmaktadır. Ticari Bankalardan kredi alan kişiler çektikleri kredilerin bedellerini bizzat bankalara giderek öderken Mikro Kredi Projesinde üyeler kredi ödemeleri için proje merkezine gelmezler. Yine daha önceden kararlaştırılmış bir gün ve saatte Van Mikro Kredi Projesinden gruptan sorumlu arkadaşın grupla buluşmasıyla grup üyelerinin kredi geri ödemesi yapmaları sağlanmaktadır.

    300.000.-YTL sermaye gücüyle Van İl Merkezinde 23 mahallede yapılan çalışmalarda toplam 824 kişiye 874.800.-YTL tutarında kredi kullandırılmıştır. Kredi Geri Dönüşü; % 100

    Bir Vali Yardımcısına bağlı olarak çalışan Proje Uygulama Merkezinde; 1 Kamu Görevlisi Proje Koordinatörü olarak görev yapmakta, ayrıca 3’ü Sosyolog olmak üzere 4 personel görev yapmaktadır. 4 Personelin ücretleri ile proje uygulama merkezinin cari giderleri sermayeden karşılanmamaktadır. Bu giderler, Van Valiliğinin Resmi Kurumlara yayınlamış olduğu genelge ile tüm kuruluşlardaki atık kağıtlar İl Özel İdaresi tarafından toplanarak satışı yapılmakta, elde edilen gelir Mikro Kredi Projesine aktarılan ödenekler ile Danışma Kurulu Üyeleri’nden yılda 1 veya 2 sefer alınan nakdi yardımlarla karşılanmaktadır.

    ELDE EDİLEN SONUÇLAR

    Kadının toplumsal statüsünün gelişmesine katkı sağlanmıştır. Dar gelirli olan kadınlarımız üretici duruma geldiklerinden gelirlerinde artış sağlanmıştır. Örneğin: Nesibe IŞIK isimli vatandaşımız almış olduğu kredi ile ahşap boya sanatını yapmış, ikinci kez aldığı kredi ile ürettiği ürünlerini sattığı dükkana ortak olmuştur. Aynı vatandaşımız almış olduğu 1500 YTL’lik krediden ilk dört ay içerisinde ekonomimize 6000 YTL katkı sağlamıştır. Ayrıca Nesibe IŞIK’ın almış olduğu iki kredi sayesinde özürlü çocuğunun sağlık harcamalarını ve her ay sürekli olarak kullandığı ve 145 YTL tutarında olan ilaç masraflarını karşıladığını ifade etmektedir. Bunun yanı sıra çocuğunun her ay asgari 75 YTL olan okul ihtiyaçlarını da Mikro Kredi Projesi sayesinde elde ettiği gelir doğrultusunda karşıladığını ifade etmektedir.

    SYDV giderlerinde azalma olmuştur. Toplumsal bir sorun olan yoksulluğa karşı birlikte iş yapma bilinci geliştirilmiştir.( Kamu, oda, borsa, dernek, vakıf, iş adamları vb.) Maliyeti ölçülmez. Yapılan üretimler sayesinde ekonomiye katkı sağlanmış olup, bu kredilerin % 100 geri dönüşümü sağlanmıştır. (05/07/2008 tarihi itibariyle 824 kadına 874.800 YTL kredi verilmiştir.) Yoksulluğun azalmasına katkı sağlanmıştır. Verilen kredileri değerlendiren dar gelirli kadınlarımız el sanatları ve küçük çaplı ticari işlerle aile ve ülke ekonomisine katkı sağlamışlardır. İstihdama katkı sağlanmıştır. Verilen eğitimler sayesinde kadınlarımızda bilinç düzeyinin arttırılması sağlanmıştır.

    Mikro Kredi Projesinin daha fazla kadınımıza ulaşması için sermaye yapısının artırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Asıl sermaye İl Özel İdaresi ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı kaynaklarından karşılanmaktadır. Ancak bu kuruluşların iş programlarının yoğun olması nedeniyle projeye yeterli kaynak aktarmaları mümkün olmamaktadır. Bu nedenle Bakanlıklarımızın bu projeye ödenek ayırmaları ve Valiliklere tahsis etmeleri projenin yaygınlaştırılmasına katkı sağlayacaktır.

    Mikro Kredi projesinden 2. krediyi alarak, işini geliştirmeyi başarıyla tamamlayan kadınlarımız, Mikro Krediden mezun edilerek Van Valiliği S.Y.D.V. “YEREL GİRİŞİMCİLER PROGRAMI MİKRO ÖLÇEKLİ GELİR GETİRİCİ PROJELERİ”ne yönlendirilmektedirler.

    Mikrokredi Projesi